ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՒՅԹԸ
Գրիշ Դավթյան
Հայ Ժողովրդի արվեստի և գիտության միջոցով ստեղծած ու պատմականորեն արժեվորած գործերը մեր մշակութային ունեցվածքն է. այդ ունեցվածքը առաջացնողը մեր ազգային կյանքն է. մեր հայրենացված կենսաձևն է, ապրուստն է։ Քաղաքակրթությունը հակադրվում է բարբարոսությանը։ Մշակույթը ազգ է դարձնում ժողովրդային հասարակությանը։
ՎԵՐՋԱՊԵՍ ՉԳԻՏԵՄ, ԹԵ ԻՆՉ է ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ
Վարուժան Այվազյան
«Ճանճի ամիսը» վեպի առիթով
Որովհետև կենդանի օրգանիզմ է՝ ունի ավիշներ և ժամանակի մեջ սնուցվում է։ Եթե ավիշը կարող է ծանոթ թվալ, դեռ չի նշանակում, որ գործն ինքն է. ուրեմն ճանաչելու համար պետք չէ ավիշով կողմնորոշվել,- թեև դա գայթակղիչ է։
ՄԵՐ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐԻ ՀԵՔԻԱԹԸ
Դվին Գալստյան
«Լինում է, չի լինում, մի սիրունիկ արքայադուստր է լինում։ Բայց արքայադուստրը կախարդված է լինում, այն էլ այնպիսի մի կախարդանքով, որը կանհետանար միմիայն սիրո առաջին համբույրով։ Գեղեցկուհին փակված է կրակաշունչ աժդահակի հսկողության տակ գտնվող ամրոցում։ Բազում քաջ ասպետներ աշխատել են նրան ազատել իր բանտից, սակայն չեն հաջողել։ Աժդահակի փակի տակ՝ ամենաբարձր աշտարակի ամենավերին սենյակում, նա սպասում է իր իսկական սիրույն և նրա առաջին համբույրին...»:
ՀԱՅԵՐԵՆԻ ՈՒՂՂԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԸ
ԳՐԻՇ ԴԱՎԹՅԱՆ
Պետք է հաշվեհարդարի ենթարկել այս հարցը։
Հարցը ներկայումս գործածվող տարբեր ուղղագրությունների վերացման պահանջն է, միայն մեկ ուղղագրության տիեզերական կիրառության կարիքը հայերենում։
Ուղղագրության հարցին չպիտի խառնել արևելահայերենի և արևմտահայերենի խնդիրը։ Ուղղագրական և գրական ու բարբառային հարցերը տարբեր բնագավառներ են այս խնդրում։
ՉԱՐԵՆՑԻ ՁԵՌՔԸ
Կոլյա Տեր Հովհաննիսյան
Գրիգոր Լուսավորիչ պողոտայի համար 15-ը սխալմամբ փնտռում էի հանդիպակաց մայթում՝ Մաշտոցի խաչմերուկից վեր:
-Չէի՞ք ասի, ո՞ւր է «Աղբյուր»-ի խմբագրատունը,- դիմեցի երիտասարդ մի վաճառորդուհու, որը խոժոռ նայեց ինձ ու առանց մի բառ ասելու, ուսերը արհամարհական վեր քաշեց:
ՊՈԵԶԻԱՅԻ ՄԱՍԻՆ ԽՈՍԵԼԸ
Քենեթ Քոչ
Քեյթ Ֆերլ
Պոեզիան կարդալու համար է։ Լավ է կարդալ այն առանձնության ու լռության մեջ որ հաճույք զգաս, մտածես ու հասկանաս այն, ինչ պիտի հասկանաս։ Ընթերցանությանր մեծամասամբ նման է արվեստի նմուշին նայելուն կամ երաժշտություն լսելուն։ Եթե ուժեղ զգացողություններ ունես բանաստեղծության կամ արվեստի մի գործի նկատմամբ, բնական է այդ մասին խոսելու ցանկությունը
ՈՒՂՂԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ, ՄԵ՞ԿԸ, ԹԵ՞ ՄՅՈՒՍԸ
Դվին Գալստյան
Հաճախ սիրում ենք ասել, թե էս ի՞նչ զարմանալի ազգ ենք, երկու հանրապետություն ունենք, երկու գրական լեզու, երկու կաթողիկոսություն եւ վերջապես երկու (կամ ավելի ճիշտ երեք) ուղղագրություն։ Այս վերջինը թերևս ավելի վիճահարույց լինելով՝ դարձել է նաև խնդրի քաղաքականացման կիզակետ։
ԱՐՔԱՅԻՆ ՀՂՎԱԾ ՁԵՎԵՐԻՑ ՄԵԿՈՎ
Վարուժան Այվազյան
Երգում ենք սեր, երգում ենք մահ,
Երգում պայքար ու աշխատանք,
Մեր երգերում, սակայն, չկա
Այսօր ո՛չ սեր, ոչ խոհ, ո՛չ կյանք։–
* Ե.ՉԱՐԵՆՑ
Բանականության այս անարժեք, տխուր ժամանակներում, իրոք, ի՞նչ է գրականությունը (ավելի շատ որով ապրել ենք, քան իրականությամբ), հատկապես այն դեպքում, երբ բացակա է նրա որոնելի մարդը։
Դիալոգ երկու ուղղագրութեամբ
Կամ՝
Հին ու նոր ուղղագրութիւնների սրտագին զրոյցը
Կոլիա Տէր Յովհաննիսեան
-- Գիտես, շատ ես ծերացել, - ասաց Նոր ուղղագրութիւնը՝ Հնին:
-Իրաւացի ես, վաղուց եմ երազում հանգստի կոչւել, բայց ի՞նչ անեմ՝ ոմանք սիրելով ու հաւատարիմ մնալով, ոմանք էլ ելնելով քաղաքական նկատառումներից՝ ձեռք չեն քաշում ինձանից,- յոգնած ու անտարամադիր ասաց Հին ուղղագրութիւնը:
ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆ ԳՐԵԼԸ
(Հատված «Թևերին Քնած» գրքից)
Քենեթ Քոչ
Քեյթ Ֆերըլ
Շատ երիտասարդ գրողներ չեն գրում բանաստեղծություն այնպես, ինչպես կարող են, որովհետև նրանք կարծում են, թե բանաստեղծությունը պիտի որևէ ռիթմ, չափ ունենա, այն պիտի ինչ-որ խորիմաստ բանի մասին կամ հատուկ լեզվով պիտի լինի, նրանք կարծում են նաև, որ ամեն ինչ կատարյալ արված լինի և կարևոր է մնալ այն թեմայի սահմաններում, որով սկսել են: Կան որոշ հիմնական բաներ, որ օգտակար կլինի իմանալ:
Իմ հայկական անձնագիրը
Կոլիա Տէր Յովհաննիսեան
Ամեն անգամ Հայաստան ճամբորդելիս, երբ ինքնաթիռի ուղեկցորդուհին ինձ է մեկնում Հայաստանի Հանրապետութեան անցագրային հարցաթերթիկը, դա մերժում եմ գլխի թեթև շարժումով և անսքօղ հպարտութեամբ. ինձ հարկաւոր չէ, ես հայկական անձնագիր ունեմ: Իսկ Զւարթնոցում վերից եմ նայում մուծումներ կատարելու և անցագիր (վիզա) ապահովելու համար հերթի կանգնած ուղևորներին...
«VIVA ARMENIA…»
Կոլիա Տէր Յովհաննիսեան
Իտալիայի հիւսիսում գտնւող Գարդա լճի ափամերձ աւաններից մէկի հիւրանոցի տնօրէնը քարտի վրայ մեր անձնական տւեալները նշելուց յետոյ, վերադարձնելով անձնագրերն ասաց.
- Իրանից էք, բայց ռուսական անուն ունէք, ի՞նչ ազգից էք: Ասացի, հայ քրիստոնեայ ենք, Armenian:
- Armenian, Armenian,- մի քանի անգամ կրկնեց