ՄԵՐ ՀԱՆՃԱՐՆԵՐԸ

Դանիել Վարուժան

Համադրեց՝ Հասմիկ Սաիբեկյան

ՀԱՅՐ, ՕՐՀՆԵ՛

Հայր իմ., օրհնե՛. ժամը հասավ, պիտ՚ երթամ.
Նոր կյա՛նք մ՚ ինծի կը սպասե։
Պատանությունն ես թողուցի, նոր արյուն
Երակիս մեջ կը վազե։

ՅԱԿՈԲ ԿԱՐԱՊԵՆՑ

Գրիշ Դավթյան

Գրական ակնարկ

Աշխարհի սփիւռահայ զաւակն է նա, նկարագրով ջամբուած պապենական ազգահայրենասիրութեամբ, հայ-հայաստանասիրութեամբ. կրթուած ու մշակուած եւրո-ամերիկեան մշակոյթի ու մտածողութեան ընտիր ճաշակով, որ մարդու իր զգացումները և մտորումները հեղեց իր բազմաժանր ու գունեղ գրականութեամբ՝ հայ գեղարուեստական արձակի գանձարանի մէջ:

ՀՌՉԱԿԵԼ ԱԶԳԱՅԻՆ ԱՐԺԵՔ ...

Հրանտ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

Պոեզիայի ներկան եւ վաղը

Մառախլապատ ժամանակներ են պոեզիայի համար. մոտ անցյալի նրա փառքից եթե անգամ նշույլներ իսկ մնացել են, ապա, ցավոք, որեւէ իրական-շոշափելի ներգործությունից՝ զուրկ եւ անուժ՝ մարդկային-հասարակական խոր ու հրաշալիտրամադրություններ հարուցելու։

ՄԵՐ ՀԱՆՃԱՐՆԵՐԸ

Վահան Տերյան

Համադրեց՝ Հասմիկ Սարիբեկյան

Աշնան մեղեդի

Աշուն է, անձրև...
Ստվերներն անձև
Դողում են դանդաղ...
Պաղ, միապաղաղ
Անձրև՜ ու անձրև ...

ՊՈԵԶԻԱՆ ԵՒ ԺՈՂՈՎՐԴԱՎԱՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

Հրանտ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

1. ԲԱՌԻ ԵՒ ՈԳՈՒ ԱԶԱՏՈՒԹՅՈՒՆ

«Ոչ միայն միտքը - բառն է տրոհվում, շունչը անորսալի, հորմոնը փակ»

Գիտակցության (մտածողության) վրա կեցության որոշիչ ազդեցության մասին մարքսյան աքսիոմատիկ սահմանումը շարունակում է կարեւոր տեղ զբաղեցնել փիլիսոփայական մտքի անդաստանում։

ՎԻԼՅԱՄ ՍԱՐՈՅԱՆ

Հասմիկ Սարիբեկյան

Այս տարին Հայաստանում հռչակվել է իբրեվ Սարոյանական տարի՝ ի պատիվ նրա ծննդյան 100 ամյակի: Այս փոքրիկ ակնարկով պիտի փորձեմ բացել վարագույրը նրա անհատականության եվ արվեստի դեմ:

ԵՎ ՄԻ ՇՂԱՐՇԻՐ ԿԵՐՊԱՐԴ ԲՆԱՏՈՒՐ

Հրանտ ԱԼԵՔՍԱՆՅԱՆ

Պարզ թվացող հարցերի մի շարան հաճախ լռելյայն ուղեկցում է ստեղծագործող անհատին եւ ստիպում նրան խորապես ճանաչել իր բաժին իրականությունը, ճշտել ընթացքի մի շարք կոորդինատներ։

ՄԵՐ ՀԱՆՃԱՐՆԵՐԸ - ՍԱՅԱԹ ՆՈՎԱ

Համադրեց՝ Հասմիկ Սարիբեկյան

Դուն է՛ն գըլխեն իմաստուն իս, խիլքտ հիմարին բաբ մի՛ անի,
էրազումըն տեսածի հիդ միզի մե հեսաբ մի անի,
Յիս խոմ էն գըլխեն էրած իմ, նուրմեկանց քաբաբ մի' անի,
Թե վուր գիդիմ բեզարիլ իս, ուրիշին սաբաբ մի՛ անի։

ՄԵՐ ՀԱՆՃԱՐՆԵՐԸ

Համո Սահյան

Համադրեց՝ Հասմիկ Սարիբեկյան>

Ե՞վ Ինչ է տվել

Եվ ի՞նչ է տվել ինձ բնությունը-
Հավիտյան նորոգ իր հնությունը,
Իր ջրվեժների անքնությունը
Եվ հոգնահոլով իր կրկնությունը...

ՔՆՆԱՐԿՈՒՄ «ԳՐԱԿԱՆ ԿԱՄՈՒՐՋ»-Ի

Ժիլա Մոշիրի

Գրականությունը արվեստի այն տեսակն է, որ առանձնանում է տեքստային յուրահատկությամբ: Իր հազարամյակների տևողության ընթացքում, ցայժմ, գրականությունը բառերի միջոցով փոխանցել է մտքեր ու իմաստներ. իսկ երբ խոսքը գնում է տեքստի ու բառերի մասին՝ անմիջապես մեր մտապատկերում հառնում են թուղթն ու գրիչը:

ՄԵՐ ՀԱՆՃԱՐՆԵՐԸ

Համադրեց՝ Հասմիկ Սարիբեկյանը

Իսահակյան Ավետիք Սահակի (1875, Ալեքսանդրապոլ-1957, Երևան), բանաստեղծ, արձակագիր, հասարակական գործիչ: Հայաստանի ԳԱ ակադեմիկոս: Սովորել է Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում, 1893-ին ընդունվել է Լայպցիգի համալսարան՝ որպես ազատ ունկնդիր:

ՀԱՅ ՄՇԱԿՈՒՅԹԸ

Գրիշ Դավթյան

Հայ Ժողովրդի արվեստի և գիտության միջոցով ստեղծած ու պատմականորեն արժեվորած գործերը մեր մշակութային ունեցվածքն է. այդ ունեցվածքը առաջացնողը մեր ազգային կյանքն է. մեր հայրենացված կենսաձևն է, ապրուստն է։ Քաղաքակրթությունը հակադրվում է բարբարոսությանը։ Մշակույթը ազգ է դարձնում ժողովրդային հասարակությանը։

ՎԵՐՋԱՊԵՍ ՉԳԻՏԵՄ, ԹԵ ԻՆՉ է ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ

Վարուժան Այվազյան

«Ճանճի ամիսը» վեպի առիթով

Որովհետև կենդանի օրգանիզմ է՝ ունի ավիշներ և ժամանակի մեջ սնուցվում է։ Եթե ավիշը կարող է ծանոթ թվալ, դեռ չի նշանակում, որ գործն ինքն է. ուրեմն ճանաչելու համար պետք չէ ավիշով կողմնորոշվել,- թեև դա գայթակղիչ է։

ՄԵՐ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐԻ ՀԵՔԻԱԹԸ

Դվին Գալստյան

«Լինում է, չի լինում, մի սիրունիկ արքայադուստր է լինում։ Բայց արքայադուստրը կախարդված է լինում, այն էլ այնպիսի մի կախարդանքով, որը կանհետանար միմիայն սիրո առաջին համբույրով։ Գեղեցկուհին փակված է կրակաշունչ աժդահակի հսկողության տակ գտնվող ամրոցում։ Բազում քաջ ասպետներ աշխատել են նրան ազատել իր բանտից, սակայն չեն հաջողել։ Աժդահակի փակի տակ՝ ամենաբարձր աշտարակի ամենավերին սենյակում, նա սպասում է իր իսկական սիրույն և նրա առաջին համբույրին...»:

ՀԱՅԵՐԵՆԻ ՈՒՂՂԱԳՐՈՒԹՅԱՆ ՀԱՐՑԸ

ԳՐԻՇ ԴԱՎԹՅԱՆ

Պետք է հաշվեհարդարի ենթարկել այս հարցը։ Հարցը ներկայումս գործածվող տարբեր ուղղագրությունների վերացման պահանջն է, միայն մեկ ուղղագրության տիեզերական կիրառության կարիքը հայերենում։ Ուղղագրության հարցին չպիտի խառնել արևելահայերենի և արևմտահայերենի խնդիրը։ Ուղղագրական և գրական ու բարբառային հարցերը տարբեր բնագավառներ են այս խնդրում։

ՉԱՐԵՆՑԻ ՁԵՌՔԸ

Կոլյա Տեր Հովհաննիսյան

Գրիգոր Լուսավորիչ պողոտայի համար 15-ը սխալմամբ փնտռում էի հանդիպակաց մայթում՝ Մաշտոցի խաչմերուկից վեր:
-Չէի՞ք ասի, ո՞ւր է «Աղբյուր»-ի խմբագրատունը,- դիմեցի երիտասարդ մի վաճառորդուհու, որը խոժոռ նայեց ինձ ու առանց մի բառ ասելու, ուսերը արհամարհական վեր քաշեց:

ՊՈԵԶԻԱՅԻ ՄԱՍԻՆ ԽՈՍԵԼԸ

Քենեթ Քոչ
Քեյթ Ֆերլ

Պոեզիան կարդալու համար է։ Լավ է կարդալ այն առանձնության ու լռության մեջ որ հաճույք զգաս, մտածես ու հասկանաս այն, ինչ պիտի հասկանաս։ Ընթերցանությանր մեծամասամբ նման է արվեստի նմուշին նայելուն կամ երաժշտություն լսելուն։ Եթե ուժեղ զգացողություններ ունես բանաստեղծության կամ արվեստի մի գործի նկատմամբ, բնական է այդ մասին խոսելու ցանկությունը

ՈՒՂՂԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ, ՄԵ՞ԿԸ, ԹԵ՞ ՄՅՈՒՍԸ

Դվին Գալստյան

Հաճախ սիրում ենք ասել, թե էս ի՞նչ զարմանալի ազգ ենք, երկու հանրապետություն ունենք, երկու գրական լեզու, երկու կաթողիկոսություն եւ վերջապես երկու (կամ ավելի ճիշտ երեք) ուղղագրություն։ Այս վերջինը թերևս ավելի վիճահարույց լինելով՝ դարձել է նաև խնդրի քաղաքականացման կիզակետ։

ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆ ԳՐԵԼԸ
(Հատված «Թևերին Քնած» գրքից)

Քենեթ Քոչ
Քեյթ Ֆերըլ
Շատ երիտասարդ գրողներ չեն գրում բանաստեղծություն այնպես, ինչպես կարող են, որովհետև նրանք կարծում են, թե բանաստեղծությունը պիտի որևէ ռիթմ, չափ ունենա, այն պիտի ինչ-որ խորիմաստ բանի մասին կամ հատուկ լեզվով պիտի լինի, նրանք կարծում են նաև, որ ամեն ինչ կատարյալ արված լինի և կարևոր է մնալ այն թեմայի սահմաններում, որով սկսել են: Կան որոշ հիմնական բաներ, որ օգտակար կլինի իմանալ:

Իմ հայկական անձնագիրը

Կոլիա Տէր Յովհաննիսեան

Ամեն անգամ Հայաստան ճամբորդելիս, երբ ինքնաթիռի ուղեկցորդուհին ինձ է մեկնում Հայաստանի Հանրապետութեան անցագրային հարցաթերթիկը, դա մերժում եմ գլխի թեթև շարժումով և անսքօղ հպարտութեամբ. ինձ հարկաւոր չէ, ես հայկական անձնագիր ունեմ: Իսկ Զւարթնոցում վերից եմ նայում մուծումներ կատարելու և անցագիր (վիզա) ապահովելու համար հերթի կանգնած ուղևորներին...